MYK Mesleki Yeterlilik Belgeleri ile İlgili Sık Sorulan Sorular ve Cevapları

Mesleki Yeterlilik Kurumu (MYK) nedir?

5544 sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu 7 Ekim 2006 tarih ve 26312 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir. MYK, Ulusal Meslek Standartları ile Ulusal Yeterlilik sistemlerinin oluşumundan, gelişiminden sorumlu, sınav ve belgelendirme sistemi kapsamında; yeterliliği belgelendirecek yetkilendirilmiş kurumları belirleyen ve sınavlarda başarılı olanlara sertifikaların verilmesini sağlayan bir kurum olarak rol üstlenmektedir.

Mesleki Yeterlilik Belgesi Nedir?

 5544 Sayılı Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanuna göre; tehlikeli ve çok tehlikeli meslek grubunda bulunup MYK tarafından standardı ve yeterliliği yayınlanan mesleklerin; MYK’nın yetkilendirmiş olduğu belgelendirme merkezleri tarafından yapılan; ölçme ve değerlendirme süreci sonunda başarılı olanların alacağı belgedir.

MYK Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi nedir?

Ulusal Mesleki Yeterlilik Sistemi; ulusal meslek standartlarının oluşturulduğu, mesleki ve teknik eğitim ve öğretim programlarının bu standartlara göre hazırlandığı, işgücünün mesleki yeterliliğinin akredite olmuş ve MYK tarafından yetkilendirilmiş kuruluşlarca ölçme ve değerlendirme merkezlerinde yapılan teorik ve uygulamalı sınavlar sonucunda belgelendirildiği, alınan belgelerin ulusal ve uluslararası düzeyde kıyaslanabilirliğinin sağlandığı, hayat boyu öğrenmenin desteklendiği, formel (örgün) eğitim almadan mesleği öğrenen kişilere bilgi ve becerilerini belgelendirme imkanının verildiği ve iş dünyası temsilcilerinin sürece ilişkin tüm kararlara aktif olarak katıldığı, kalite güvencesinin sağlandığı, şeffaflık ve güvenilir ilkeleri üstüne kurulu olan personel belgelendirme sistemdir.

 MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getiren Yasal Düzenlemeler nelerdir?

23.04.2015 tarihli ve 29335 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren 6645 sayılı “İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu ile Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun”, 5544 sayılı “Mesleki Yeterlilik Kurumu Kanunu”nda önemli değişiklikler yaptı. 6645 Sayılı Kanunun 74. maddesi “Tehlikeli ve çok tehlikeli işlerden olup, Kurumca standardı yayımlanan ve Bakanlıkça çıkarılacak tebliğlerde belirtilen mesleklerde, tebliğin yayım tarihinden itibaren on iki ay sonra bu Kanunda düzenlenen esaslara göre meslekî yeterlilik belgesine sahip olmayan kişiler çalıştırılamaz.” ifadesi yer almaktadır.

Bahse konu tebliğlerin ilki 25 Mayıs 2015 “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2015.1)” ikincisi ise 24 Mart 2016 tarihinde “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ (Sıra No: 2016.1)” adıyla yayımlanmıştır. Böylelikle, ilgili tebliğler kapsamında yer alan toplam 48 meslek için Mesleki Yeterlilik Belgesi zorunlu hale getirilmiştir.

MYK Belgesi Hangi Çalışanlar İçin Zorunludur?

25.5.2015 tarih ve 29366 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2015.1 sıra numaralı ve 24.3.2016 tarih ve 29663 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 2016.1 sıra numaralı “Meslekî Yeterlilik Kurumu Meslekî Yeterlilik Belgesi Zorunluluğu Getirilen Mesleklere İlişkin Tebliğ”lerin “Belge Zorunluluğu” başlıklı 3. maddesinin 2. fıkrasında “5.6.1986 tarihli ve 3308 sayılı Mesleki Eğitim Kanununa göre ustalık belgesi almış olanlar ile Millî Eğitim Bakanlığına bağlı meslekî ve teknik eğitim okullarından ve üniversitelerin meslekî ve teknik eğitim veren okul ve bölümlerinden mezun olup, diplomalarında veya ustalık belgelerinde belirtilen bölüm, alan ve dallarda çalıştırılanlar için birinci fıkradaki belge şartı aranmaz.” ifadesi yer almaktadır.

Buna göre, çalıştığı işle ilgili örgün mesleki ve teknik eğitim kurumlarından alınmış bir alan-dal diploması veya çalıştığı işle ilgili ustalık belgesi sahibi olmayan ve 25.05.2015 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin, 25.05.2016 tarihinde kadar MYK Belgesi almış olması gerekmektedir.

MYK Belge Zorunluluğu kapsamına (henüz) girmeyen mesleklerde nasıl belgelendirme yapılır?

MYK Belge Zorunluluğu kapsamına (henüz) girmeyen mesleklerde 13 Temmuz 2013 tarih ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yürürlüğe giren “Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik” hükümleri çerçevesinde belgelendirme yapılması gerekmektedir.

Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik kapsamında 32–40 saatlik eğitim modülleri ile belgelendirilen çalışanların durumu nedir?

Çalıştığı işle ilgili örgün mesleki ve teknik eğitim kurumlarından alınmış bir alan-dal diploması veya çalıştığı işle ilgili ustalık belgesi sahibi olmayan ve 25.05.2015 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin, 25.05.2016 tarihinde kadar, 24.03.2016 tarihli Tebliğde belirtilen işlerde çalıştırılan personelin ise 24.03.2017 tarihine kadar MYK Belgesi almış olması gerekmektedir. Bu itibarla 13 Temmuz 2013 tarih ve 28706 sayılı Resmi Gazete’de yürürlüğe giren “Tehlikeli ve Çok Tehlikeli Sınıfta Yer Alan İşlerde Çalıştırılacakların Mesleki Eğitimlerine Dair Yönetmelik “Mesleki eğitimin belgelendirilmesi” başlıklı 6. maddesinin 2. bendi uyarınca 1.1.2013 tarihinden önce işe alındığına dair Sosyal Güvenlik Kurumuna ait kayıtlar esas alınarak 1.1.2013 tarihinden önce çalışmaya başlayanlara, Millî Eğitim Bakanlığı ile birinci fıkranın (d) bendinde sayılan kurum ve kuruluşlar arasında yapılacak protokoller çerçevesinde verilen en az 32 saatlik eğitim modüllerinden geçirilerek alınan eğitimler sonucu düzenlenen belgelere sahip olanların da sınava girerek belgelendirilmeleri gerekmektedir.

Endüstri Meslek Lisesi, Teknik Lise vb. okullardan mezun olanlar için MYK Belge zorunluluğu olup olmadığı hangi esaslara göre belirlenir?

Kaide olarak, çalışanlar mezun oldukları veya ustalık belgesi aldıkları bölüm/alan ve dallarda istihdam ediliyor iseler MYK Belge Zorunluluğu kapsamında yeniden belgelendirilmelerine gerek bulunmamaktadır. Konuya ilişkin en çok karşılaşılan sorun hangi alan mezunlarının hangi işlerde çalıştırılmasının uygun olacağıdır. Bu noktada en doğru yaklaşım, Milli Eğitim Bakanlığı’nın yakın dönemde benimsemiş olduğu alan/dal ayrımı doğrultusunda değerlendirilme yapılması ve mevcut tasniflendirmedeki alanın dışına çıkılan durumlarda MYK Mesleki Yeterlilik Belgesi alınmasıdır. Bu yaklaşım işletmelerin denetim sürecinde karşılaşılabilecek olası sübjektif tutumlar sonucu zarar görme ihtimalini asgariye indirmek ve güvenli alanda kalmak anlamında gereklidir.

Konu örnekle açıklanacak olursa, “makine bakımcısı – mekanik bakımcı” unvanı ile çalışacak bir personel için “Makine Teknolojisi” alanı altında yer alan Bilgisayar Destekli Endüstriyel Modelleme, Bilgisayar Destekli Makine Ressamlığı, Bilgisayarlı Makine İmalatı, Endüstriyel Kalıp ve Makine Bakım Onarım dallarından mezun kişilerin istihdam edilmesi uygun olacaktır. Bununla birlikte MEB’in gerçekleştirmiş olduğu terminoloji ve tasnif değişikliği dolayısıyla eskiden “torna-tesviye” olarak adlandırılan bölümler halihazırda “makine teknolojisi” alanına dahil edildiğinden bu mezunların, sahip oldukları deneyim de göz önüne alındığında yeniden belgelendirilmesi gerekli olmadığı iddia edilebilir. Ancak bu konuda iş teftiş uygulamalarında yeknesaklık olmadığı da göz önünde bulundurulmalıdır.

Benzer şekilde, “kaynak operatörü”  unvanı için en fazla mevcut sınıflandırmadaki “metal teknolojisi” alanı altında yer alan Çelik Konstrüksiyon, Isıl İşlem, Kaynakçılık ve Metal Doğrama dallarından mezunlar arasından seçim yapılması, bu alan dışından gelecek çalışanlar için yeniden belgelendirme yapılması güvenli alanda kalmak açısından faydalı olacaktır.

Milli Eğitim Bakanlığı’nın halihazırda uygulamakta olduğu alan ve dallara ilişkin listeye buradan ulaşabilirsiniz.